Reconstructie buitengebied

De gemeente Gilze en Rijen investeert volop in haar buitengebied. Ze doet dat in het kader van de zogeheten ‘reconstructie’: een ingrijpende, Brabantbrede renovatie van het platteland. De uitbraak van varkenspest in 1997 was de directe aanleiding voor deze vernieuwingsoperatie. Die crisis maakte duidelijk dat het niet goed ging met het Brabantse platteland: veel boerenbedrijven hadden het moeilijk en de leefbaarheid van kleine woonkernen liet te wensen over. Extra investeringen in natuur, landschap en waterberging waren noodzakelijk. Een groot aantal partijen (gemeenten, provincie, Rijksoverheid, waterschappen, natuurbeheerders en ondernemers) besloot tot samenwerking. Ze hadden met die samenwerking één doel voor ogen: een platteland waar het goed wonen, werken en recreëren is. In 2005 verscheen het reconstructieplan voor De Baronie (waar Gilze en Rijen onder valt), dat nauwkeurig beschrijft welke investeringen er tot 2016 gedaan zullen worden.

Wonen, werken en leefbaarheid

De leefbaarheid op het platteland staat onder druk. Winkels verdwijnen, het onderwijs heeft het moeilijk en de deelname aan het verenigingsleven loopt terug. Een goed voorzieningenniveau is juist van groot belang voor een vitaal platteland. Bewoners van dorpskernen hebben vaak uitstekende ideeën om de leefbaarheid op peil te houden. Een goed instrument om die ideeën ook daadwerkelijk te realiseren is een integraal dorpsontwikkelingsprogramma (iDOP), opgesteld door bewoners zelf.

Landbouw

Het belang van de agrarische sector voor Gilze en Rijen is groot. Door de sterke verwevenheid van dorp en buitengebied liggen veel stallen dichtbij natuurgebieden of in de buurt van woonkernen. Ze veroorzaken daar overlast. Waar mogelijk zijn (en worden) deze locaties gesaneerd. Tegelijkertijd krijgt de intensieve veehouderij ontwikkelingsmogelijkheden, met name in de landbouwontwikkelingsgebieden. Daarnaast moet aanpaste de wetgeving op het gebied van geur (op maat gesneden voor de veehouderij in Gilze en Rijen) leiden tot betere ontwikkelingsmogelijkheden voor bedrijven met varkens, kippen, geiten en koeien.

Recreatie & toerisme

De gemeente Gilze en Rijen is aantrekkelijk voor recreanten en toeristen. Het buitengebied is rijk aan natuur, herbergt een karakteristiek agrarisch cultuurlandschap en beschikt over een dicht netwerk van wandel- en fietspaden. Toerisme en recreatie krijgen nieuwe impulsen, onder meer dankzij de promotiecampagne ‘Ontdek Gilze Rijen, meer dan een prima basis…’. Maar ook dankzij lancering van netwerken van fietsknooppunten, aanleg van recreatieve paden en ommetjes en stimulering van ‘verbrede’ landbouw (kamperen bij de boer en verkoop aan huis van streekproducten).

Natuur

In Nederland wordt al jarenlang gewerkt aan de realisering van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS): een landelijk netwerk van bestaande natuurgebieden en nieuwe natuur (in totaal 730.000 hectare). De EHS moet in 2018 klaar zijn. Gilze en Rijen draagt hier aan bij, onder meer via diverse natuurontwikkelingsprojecten en aanleg van ecologische verbindingszones. Ook maakt Gilze en Rijen zich hard voor behoud en versterking van de biodiversiteit.

Landschap & cultuurhistorie

Gilze en Rijen beschikt over een karakteristiek buitengebied met markante boerderijen, fraaie erven en natuurlijke perceelranden. De gemeente blijft met concrete projecten, zoals ‘Erven in het groen’, investeren in landschap en cultuurhistorie.

Water & bodem

In het verleden zijn veel beken en rivieren in het buitengebied van Gilze en Rijen rechtgetrokken en gekanaliseerd. Ideale omstandigheden voor landen tuinbouw. Maar een snelle afvoer van water heeft ook nadelen: het gaat ten koste van natuur, de grondwaterstand daalt en bij hevige regenval raakt het systeem snel overbelast. Gemeente en waterschap willen water in het gebied weer langer vasthouden. De brochure bevat een greep uit de reconstructieprojecten in Gilze en Rijen. Daarbij gaat het zowel om voltooide plannen als om lopende projecten.