Spoorzone

De gemeente Gilze en Rijen heeft de samenwerking gezocht met het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, de provincie Noord-Brabant, NS en ProRail om de stationsomgeving te verbeteren en knelpunten aan het spoor in Rijen op te lossen. Denkt u daarbij aan oplossingen voor geluid, trillingen, dichte spoorwegovergangen en een verouderd station. We grijpen die oplossingen aan om de hele stationsomgeving te verbeteren in samenwerking met een belanghebbendengroep. De belanghebbendengroep bestaat uit mensen die wonen of een pand in eigendom hebben in de spoorzone. Voor deze mensen kunnen de verbeteringen in de stationsomgeving en langs het spoor grote gevolgen hebben.

Wat is de planning?

In september 2019 besluit de gemeenteraad of de aanleg van een auto te gast tunnel bij het station in Rijen verder kan worden voorbereid. De gemeente Gilze en Rijen werkt hierin samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Brabant, NS en ProRail.

17 september

Commissievergadering over de stand van zaken uitwerking auto te gast tunnel en diverse onderzoeken

30 september 2019

Voorbereidende onderzoeken zijn afgerond. De gemeenteraad besluit of de plannen van de auto te gast tunnel verder voorbereid kunnen worden.

Wat zijn de plannen bij het NS-station/Julianastraat?

De huidige spoorwegovergang bij de Julianastraat-Stationsstraat willen we vervangen door een tunnel. Op 9 juli 2018 heeft de gemeenteraad van Rijen de voorkeursvariant vastgesteld van deze tunnel. Dit is een zogenaamde “auto te gast tunnel” waarbij de nadruk op het fietsverkeer wordt gelegd. De gemeenteraad heeft opdracht gegeven aan om het ontwerp van deze tunnel verder uit te werken in 2018-2019. Daarbij gaat de gemeenteraad uit van een tunnel die in de Julianastraat aan de westzijde van de straat komt te liggen. Dit betekent dat de gemeente de woningen en deze kant van de Julianastraat wil kopen en slopen om hiermee ruimte te maken voor de tunnel.

De gemeente gaat samen werken met een belanghebbendengroep. De werkgroep wordt betrokken bij de uitwerking van de tunnel en de vervolgstudies. In juli 2019 moet duidelijk worden of de auto te gast tunnel haalbaar is. Voor de gemeente is een tunnel in plaats van de spoorwegovergang Julianastraat-Stationsstraat verbonden met een tunnel in plaats van een spoorwegovergang bij Vijf Eiken (N631 Rijen-Oosterhout).

Wat is een auto te gast tunnel?

Regelmatig krijgen we als gemeente de vraag: wat is een auto te gast tunnel? Reden genoeg om deze vraag en het antwoord op te nemen in deze nieuwsbrief.

Een auto te gast tunnel is een tunnel voor fietsers en waar de personenauto te gast is. Dat betekent dat de fietser voorrang heeft en de auto hier niet harder mag rijden dan het fietsverkeer.

De gemeente wil het centrum van Rijen autoluw maken. Dit is vastgesteld in de verkeersvisie. Het doorgaande verkeer wordt gestimuleerd te rijden via de Oostzijde (Oostelijke rondweg) en het spoor te passeren via de Maczektunnel. Daarnaast kan het doorgaande verkeer ook via de Westzijde rijden en het spoor passeren via de Vijf Eikenweg. De provincie wil op de Vijf Eiken weg een tunnel aanleggen, naar verwachting in 2022. Dat is nog voor de bouw van een auto te gast tunnel bij het NS-station in Rijen. Door deze maatregelen hoeft alleen lokaal verkeer gebruik te maken van de auto te gast tunnel bij het NS-station. Een auto te gast tunnel is autoluw.

Wat vinden de bewoners van een auto te gast tunnel?

Het besluit van de gemeenteraad om een auto te gast tunnel als voorkeursvariant te kiezen, roept reacties op bij de bewoners die wonen in de spoorzone. Tijdens bewonersbijeenkomsten in september en oktober 2018 werden veel vragen gesteld en zorgen geuit. Past een tunnel op deze locatie? Hoe kom ik dan nog met de auto bij mijn huis? Is een auto te gast tunnel veilig? zijn voorbeelden van vragen die zijn gesteld.

Om alle vragen te beantwoorden, zijn veel onderzoeken gedaan. Bijvoorbeeld naar de verkeersstromen en de verkeersveiligheid. Deze onderzoeken vonden in de afgelopen periode plaats. In de onderzoeken komen ook de bewonersvragen aan bod.

Hoe zijn omwonenden betrokken bij het proces?

De gemeente spreekt regelmatig met een belanghebbendengroep over de voorbereidende onderzoeken en de plannen voor een auto te gast tunnel. In de belanghebbendengroep zitten bewoners en eigenaren van panden uit de volgende straten:

  • Bewoners uit de Spoorlaan Zuid en Spoorlaan Noord
  • Bewoners uit de Julianastraat
  • Bewoners uit de Karel Doormanstraat
  • Bewoners uit de Stationsstraat
  • Bewoner uit de Parallelweg

De bewonersgroep komt regelmatig bij elkaar en vergadert in de Stationshal. We spreken dan onder andere over de nieuwe inrichting van de spoorzone (stedenbouwkundige visie Noord- en Zuidzijde) en de vervolgonderzoeken zoals het onderzoek naar de verkeersstromen en de veiligheid van een auto te gast tunnel.

Waarom koopt de gemeente woningen aan de Julianastraat?

Om een tunnel aan te leggen, is ruimte nodig. Als de tunnel er komt, moeten we ruimte maken. De gemeenteraad heeft op 12 november 2018 gekozen voor het westelijk tracé voor de ondertunneling van de spoorwegovergang. Dit betekent dat de gemeente de woningen aan deze kant van de Julianastraat wil kopen en slopen om hiermee ruimte te maken voor de tunnel. Voor de herontwikkeling van de stationsomgeving wil de gemeente ook twee woningen aan de oostzijde van de Julianastraat kopen. De woningen slopen we nog niet. Dat gebeurt pas als alle plannen definitief zijn en de aanleg van de tunnel start.

Wat betekent een tunnel voor de bereikbaarheid van omliggende woningen?

We onderzochten of de aanleg van een tunnel haalbaar is. De vraag hoe we omliggende woningen bereikbaar houden, maakte onderdeel uit van het onderzoek.

Waar parkeren omwonenden straks hun auto?

Omwonenden vragen zich af waar ze straks hun auto kunnen parkeren of waar bezoekers hun auto kunnen parkeren. We zijn hierover in overleg met de omwonenden en het beantwoorden van deze vragen maakte onderdeel uit van het onderzoek.

Wat voor financiële gevolgen heeft de aanleg van een tunnel voor omwonenden?

Omwonenden hebben vragen en zorgen over de aanleg van een tunnel in de buurt van hun woning.

Er zijn bijvoorbeeld vragen over een mogelijke waardevermindering, verkoopbaarheid en mogelijke schade door de aanleg? We zijn hierover in overleg met de omwonenden en het beantwoorden van deze vragen maakte onderdeel uit van de onderzoeken die lopen.

Hoe sluit de tunnel aan op de woonomgeving en de dorpskern Rijen?

We willen er voor zorgen dat de tunnel goed aansluit op de woonomgeving en de dorpskern Rijen. Daarom betrekken we een bewonerswerkgroep bij de uitwerking van de plannen. Zij kennen immers hun leefomgeving het beste. Daarbij nemen we ook vragen en zorgen van omwonenden mee. Zo zijn er vragen over behoud van de Rijense sfeer en de gevolgen voor woongenot.

Wat onderzocht de gemeente in het verkeerskundig onderzoek?

Het verkeerskundig onderzoek richt zich op de verkeersveiligheid van de auto te gast tunnel en geeft advies voor de inrichting van de tunnel en de straten van en naar de tunnel. Accent adviseurs voerde dit onderzoek uit. Accent Adviseurs analyseerde de verkeersveiligheid van een auto te gast tunnel. Dit deed zij op basis van een nieuw ontwikkeld verkeersmodel. We legden de resultaten van het verkeerskundig onderzoek voor aan de verkeerscommissie (politie, Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland) en de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Het college hecht waarde aan een objectief en zorgvuldig advies van de SWOV en de verkeerscommissie.

Aan de hand van de verkeerstellingen schatten we met een verkeersmodel in hoeveel langzaam en gemotoriseerd verkeer in de toekomst gebruik gaat maken van de tunnel. En of de auto te gast tunnel veilig is voor het langzame verkeer.

Wat heeft het onderzoek aanrijtijden brandweer in Rijen opgeleverd?

Om vanuit de brandweerkazerne in Rijen aan de andere kant van het spoor te komen, gebruikt de brandweer onder andere de huidige spoorwegovergang bij het NS-station in Rijen. Als er een tunnel komt in plaats van deze spoorwegovergang, is de vraag of de brandweer de tunnel moet gebruiken. Voor de tunnel kunnen we kiezen uit een hoge (3,5 m) of een lage (2,4 m) tunnel. Voor een brandweerauto is een hoge tunnel nodig.

Uit een verkennend onderzoek van de brandweer blijkt dat de brandweer door de tunnel moet rijden. Omrijden langs andere overgangen of aanrijden vanuit andere brandweerkazernes duurt te lang. De brandweer pleit om die reden voor een tunnel in de Stationsstraat / Julianastraat met een doorrijhoogte van 3,5 meter.

Wat zijn de plannen bij de spoorwegovergang Vijf Eikenweg (N631)?

De Vijf Eikenweg (N631) is een provinciale weg. Voor de kruising van deze weg met het spoor gaat de voorkeur er naar uit om de weg onder het spoor door te laten gaan. Hiermee verdwijnt de spoorwegovergang aan de Vijf Eikenweg. Ten hoogte van de naastliggende kruising Nassaulaan wil de Provincie een rotonde aanleggen. Momenteel werkt de provincie uit hoe de tunnel er uit komt te zien en hoe dit ingepast wordt. Donderdag 6 december 2018 organiseerde de provincie Noord-Brabant een informatieavond over de aanpak van de N631. Op www.brabant.nl/n631 leest u meer over het project en staat een verslag van de informatieavond.

Wat is de rol van de gemeente in dit traject?

Het is aan de gemeenteraad van Gilze en Rijen om het bestemmingsplan vast te stellen voor de ondertunneling bij de Vijf Eikenweg. Vervolgens legt de provincie samen met ProRail de tunnel aan. Het is de bedoeling dat in juni 2019 het voorontwerp bestemmingsplan gereed is. Medio 2020 is het de bedoeling dat de gemeenteraad een besluit neemt over het bestemmingsplan.

Komen er ook geluidschermen bij het spoor in Rijen?

In 2015 was er veel aandacht voor geluidsmaatregelen langs het spoor in Rijen. ProRail heeft raildempers geplaatst. Ook is er veelvuldig met bewoners gesproken over geluidschermen. Er waren voor- en tegenstanders van de (hoge) geluidschermen. In de planning was er toen sprake van een mogelijke aanleg van geluidschermen in 2017. Dit heeft echter niet plaats gevonden omdat we wilden wachten op de ontwikkelingen in de spoorzone.

Op dit moment is nog niet te zeggen wanneer er geluidschermen komen en welke geluidschermen er komen.

Wat gebeurt er om de trillingen te verminderen?

ProRail heeft onderzoek gedaan naar trillingen langs het spoor. Over dit onderzoek was er op dinsdagavond 11 december een informatieavond in het gemeentehuis in Rijen. De belangenvereniging Rijen Trilt heeft de uitkomsten van de bewoners enquête gepresenteerd. ProRail heeft de uitkomsten van het onderzoek toegelicht.

De uitkomsten van de bewonersenquête van RijenTrilt vindt u op de www.rijentrilt.nl.

Op www.prorail.nl/documenten-trillingen-brabantroute leest u meer over het trillingsonderzoek.

Spoorwissels in Rijen verdwijnen

ProRail heeft besloten de spoorwissels bij NS-station Gilze-Rijen weg te halen. De wissels maken het mogelijk om treinen van baanvak te laten wisselen of een trein toegang te geven tot het derde spoor.

In de plannen voor de spoorzone verdwijnt het derde spoor en komen er perrons aan de buitenkanten van het spoor. Het middenperron verdwijnt.

De verwachting is dat als ProRail de wissels weghaalt bij de aanpassingen in de spoorzone dat dit bijdraagt aan minder overlast van het spoor in Rijen. Inwoners geven aan dat treinen die over de wissels rijden, trilling- en geluidsoverlast veroorzaken.

Wat houdt de proef met Shimlifts van ProRail in?

Bij vijf overwegen op de Brabantroute heeft ProRail in februari 2019 zogeheten ShimLifts geplaatst. Een van die overwegen is de overweg aan de overweg bij de Julianastraat / Stationsstraat in Rijen. ShimLifts zijn een soort kunststof wiggen die tussen de dwarsligger en de spoorstaaf worden geschoven. Bij een eerste, beperkte proef in Dorst is door toepassing van de ShimLift een duidelijke afname van de trillingen gemeten.

Omwonenden betrokken bij proef

De uitbreiding van de praktijkproef met de ShimLifts gaat een jaar duren. Om het effect te meten, doet ProRail trillingsmetingen aan enkele omliggende woningen voor en na de toepassing van de ShimLifts. ProRail betrekt bewoners actief bij de proef en vraagt hen om ervaringen met ProRail te delen. Als de praktijkproef voldoende resultaat voor omwonenden oplevert, blijven de ShimLifts zitten.

Wat kan de gemeente doen?

De gemeente blijft in haar gesprekken met ProRail en NS aandringen op maatregelen om de overlast van trillingen in Rijen te verminderen. Samen met de gemeenten Oisterwijk en Oosterhout heeft de gemeente een proefproces in voorbereiding om te laten vaststellen of treintrillingen echt geen schade veroorzaken aan woningen in Rijen. De gemeente heeft Rijen Trilt hierbij betrokken.

Op twee verschillende manieren laat de gemeente in het najaar van 2019 trillingen meten bij het spoor in Rijen. De gemeente gebruikt de uitkomsten om een proefproces voor te bereiden om schade aan woningen vergoed te krijgen. De gemeente heeft de belangenvereniging Rijen Trilt betrokken bij de onderzoeken. Spoorbeheerder ProRail verleent medewerking aan het onderzoek.

Tot slot heeft de gemeente samen met de gemeenten Oisterwijk en Oosterhout de vraag gesteld aan NS of de TRAXX-locomotief langzamer kan rijden of eerder dan gepland van het spoor kan verdwijnen als locomotief van passagierstreinen. De gemeenten blijven bij ProRail aandringen op een antwoord op deze vraag.

Waarom rijden goederentreinen niet via de Betuweroute?

De Betuweroute is bedoeld voor goederenvervoer vanuit Rotterdam naar andere landen in Europa.

Nederland en Duitsland verbeteren met de aanleg van een derde spoor de aansluiting van de Betuweroute op het spoornet in Duitsland. Tijdens de werkzaamheden is er van tijd tot tijd geen of beperkt treinverkeer mogelijk op de Betuweroute. ProRail leidt dan treinen om via andere spoorlijnen in Nederland, onder andere het spoor door Rijen. Meer informatie: www.prorail.nl/derdespoorduitsland

Waar zet Rijen Trilt zich voor in en waarom?

Rijen Trilt is een burgerinitiatief dat bestaat uit bewoners langs het spoor in de gemeente Gilze en Rijen. Bewoners in de buurt van het spoor hebben te maken met trillingen en geluid van treinen. Dit veroorzaakt overlast en beïnvloedt de leefbaarheid langs het spoor.

Rijen Trilt wil organisaties die railvervoer opzetten, bewust maken van hun maatschappelijke taak om de belangen van omwonenden te kennen en er in alles wat ze doen ook rekening mee te houden.

Zij roept alle betrokken partijen op hun verantwoordelijkheid te nemen.

ProRail betrekt Rijen Trilt inmiddels bij de onderzoeken naar en maatregelen tegen spoortrillingen.

Ook is Rijen Trilt vertegenwoordigd in de bewonersgroep die met de gemeente praat over de plannen bij het station in Rijen. Rijen Trilt denkt mee in de bewonersgroep en laat waar nodig een kritisch geluid horen. Meer weten over de activiteiten van Rijen Trilt? Kijk dan op www.rijentrilt.nl.

Wat zijn de plannen voor een snelfietsroute langs het spoor in Rijen?

In de zomer van 2018 heeft de gemeenteraad 819.000 euro beschikbaar gesteld als bijdrage in de aanleg van een snelfietsroute tussen Breda en Tilburg. Daarbij heeft de gemeenteraad ook ingestemd met de voorkeursroute van het snelle fietspad. De gemeenten Breda, Oosterhout, Gilze en Rijen en Tilburg werken samen met de provincie Noord-Brabant de route op dit moment verder uit.

Het is de bedoeling dat de nieuwe snelfietsroute vanuit Breda via de Broodbaan in Rijen aankomt. Vanaf de Vijf Eikenweg loopt het fietspad langs de zuidzijde van het spoor. Via de spoorwegovergang aan de Vincent van Goghstraat is het de bedoeling dat de snelfietsroute het spoor over gaat. Vanaf dit punt maakt de snelfietsroute onderdeel uit van de plannen die de gemeente maakt rondom het NS-station (de auto te gast tunnel). Vanaf het Anne Frankplein volgt de snelfietsroute in ieder geval de noordzijde van het spoor.

Het is de bedoeling om de snelfietsroute tussen Breda en Tilburg uiterlijk in 2020 aan te leggen, uitgezonderd het deel tussen de Vincent van Goghstraat en het Anne Frankplein in Rijen. Dit deel wordt gezamenlijk aangelegd met de nieuwe inrichting van de spoorzone bij het NS-station in Rijen.

Meer over het project snelfietsroute leest u op www.gilzerijen.nl/in-de-gemeente-gilze-en-rijen/snelfietsroute

Wat is er al besloten?

Hier vindt u alle informatie over wat er tot nu toe besloten is.

Waar kan ik terecht voor meer informatie?

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Nathalie van Baardwijk-Touw (nathalietouw@abg.nl of via het telefoonnummer 088- 38 21 260).

Regelmatig publiceren we een nieuwsbrief in weekblad Gilze en Rijen. Wilt u deze nieuwsbrief ook in uw mailbox ontvangen? Meld u dan aan via secretariaatprojecten@abg.nl.